تبلیغات
وارث - مشاور همراه
محمود رشیدی

 وقوع انقلاب اسلامی ایران درسال1357بسیاری ازکارشناسان ونظریه پردازان انقلاب ها رادچارشگفتی کرد.انقلاب اسلامی ایران متکی برحرکت اجتماعی اقشارمختلف مردم کشورمان بودکه دراین میان رهبری نقش بسزایی دربه ثمررسیدن خواست مردم داشت .
امام خمینی همواره برای هدایت انقلاب اسلامی ازمنابع گوناگونی استفاده می کردند.حاج سید احمد خمینی به عنوان یکی ازمشاوران بنیان گذارجمهوری اسلامی نقش بی بدیلی دراین زمینه داشت که به بررسی چگونگی آن می پردازیم.  
تلاش های حاج سید احمد فرزند بنیان گذار جمهوری اسلامی تنها محدود به مبارزات وی در دوران پیش از انقلاب اسلامی نمی گردد بلکه وی تا پایان عمر در خدمت امام و انقلاب اسلامی بود.
تأثیرات وسیعی که حضورش در کنار امام به عنوان یک مشاور و کمک کار در صحنه های مختلف انقلاب به خصوص پس از پیروزی انقلاب اسلامی همانند، شورش ها ، تحریکات  گروهک ها فرماندهی امام بر جنگ، سازماندهی و مدیریت کشور، شرکت در جلسات سران سه قوه و... نقشی است که کمتر کسی را یارای انجام آن بود . برای رساندن اخبار به امام کسی لازم بود که به وی نزدیک باشد و چنین کسی فقط حاج احمد آقا بود. مسوولان در عین این که خود به صورت مستقیم با امام در تماس بودند ولی تنها به واسطه او در تمام اوقات شبانه روز می توانستند از امام رهنمود بگیرند یا گزارشی را تقدیم کنند، گاهی مسوولی نیمه شب تماس می گرفت و امام در حال استراحت بود و حاج احمد آقا مطالب امام را منتقل می کرد . او در موارد متعددی به امام مشورت می داد والبته امام کسی نبود که تحت تأثیر عواطف قرار بگیرد. رهبر انقلاب از مشورت فرزندش استفاده می کرد. موارد بسیاری پیش می آمد که نظر امام و حاج احمد آقا متفاوت بود در این حالت او کاملاً مطیع نظر امام بود و می گفت: «امام بهتر از ما  می فهمند و حتماً اشتباه از ماست .» گاهی پیام های مهمی از جانب امام بود که باید به مسوولان منتقل می شد و اگر شفاهی بود ممکن بود بعدها گفته شود که حرف این گونه یا آن گونه رسیده در این مواقع حاج احمد آقا از امام می خواست مکتوب بنویسد، گاهی خود امام می نوشت و گاهی امام هر آنچه را که می گفت حاج احمد آقا عین همان مطلب را می نوشت .
او با شرکت در جلسات بسیار مهم و قرار گرفتن در ریز مسائل علاوه بر ارائه نظرات مناسب در انتقال پیامها به امام در سریع ترین زمان ممکن در اتخاذ تصمیم های مهم و به موقع نقش بسیار مهمی را ایفا می نمود .
وی پیام را در کمال امانت و بدون هیچ تفسیر و تعبیری منتقل می کرد و بعد پاسخ یا واکنش آن جمع یا فرد را بدون هیچ تغییری عیناً به امام منتقل می کرد. این نقش را حاج احمد آقا تا پایان عمر به شایستگی ایفا کرد. اگر نظر او بود می گفت: این نظر خود من است .
امام در عین علاقه و اعتمادی که به حاج احمد آقا داشت اهمیت خاصی به نظر مشورتی وی می داد. امام در برنامه ملاقات ها با افراد عادی و حتی شخصیت هایی همچون ریاست جمهوری، برنامه و نظم خاصی داشت. چون وضع مزاجی وی به نحوی نبود که بتواند در هر شرایطی افراد را به حضور بپذیرد. بر این اساس مسوولین اغلب و تا آنجا که مقدور بود حرفشان را به حاج احمد آقا منتقل می کردند. امام هم از این وضع بسیار راضی بود  و اعتماد داشت ،می دانست که وی دارای روحیه و فکر خاصی است و نظر شخصی خود را به عنوان نظر دیگران منتقل نمی کند .
مطلبی را که حاج احمد آقا از امام نقل می کرد به گونه ای بود که مورد اعتماد همه نیز مسوولین بود. او همچنین وظیفه داشت که تصمیم گیری امام را شخصاً پیگیری کند.
مدیریت اطلاع رسانی به امام و ابلاغ پیام امام به مردم و مسوولین بر عهده حاج سید احمد بود. وی درباره پیام هایی که امام می نوشتند دقت می کرد و حتی برای گذاشتن نقطه و ویرگول برای درست خواندن بدون اجازه و نظر امام حتی یک «و» را کم یازیاد نمی کرد .
در پی انتشار خبرهایی مبنی بر تحریف و تصرف سخنان امام توسط حاج سید احمد خمینی وی نامه ای بدین شرح خطاب به رهبر انقلاب با یادآوری این که همیشه واسطه میان امام ومسوولین وغیر مسوولین او می باشد  و گاهی دستورات امام با خطوط فکری برخی گروه ها و افراد برخورد جدی دارد و بعضی ها در صحت این خبر شک می کنند با طرح سوالی بدین مضمون نظر امام را در این گونه موارد جویا می شود؛ آیا قبل و پس از انقلاب کلمه ای برآنچه فرموده اید اضافه یا کم کرده ام؟ و یا مطلبی را به دروغ به شما نسبت داده ام یا کاری برخلاف نظر شما انجام داده ام؟ و یا خدای ناخواسته امری برخلاف رضای شما انجام داده ام؟
امام خمینی هم در پاسخ ضمن توصیه به بردباری و صبر در این گونه موارد می فرمایند؛ از هنگامی که سید احمد مسوولیت کارهای ایشان را برعهده داشته است کاری برخلاف رضایت وی انجام نداده و در اعلامیه ها و سخنان وی مطلبی برخلاف گفته های وی به او نسبت نداده است و تاکنون هیچ خلافی از وی مشاهده نکرده است و با اذعان به مصون نبودن از تهمت و افترا برای کسانی که وارد مسائل سیاسی- اجتماعی می شوند به خصوص کسانی مثل سید احمد باید حساب خود را با خداوند تسویه نمایند و از بشر ضعیف هراس نداشته باشند، چون مکاید بشری زودگذرو فانی است و همه به سوی خداوند خواهیم رفت و در پایان خواستار توفیق خدمت به خلق برای همه دست اندرکاران و منسوبان به خود می باشند .
همواره عقیده حاج احمد آقا این بود که باید اطلاعات و گزارش ها را ابتدا به صورت کامل و با امانت به امام منتقل کرد تا خودشان تصمیم بگیرند .
امام از طرق مختلف از شرایط و اوضاع مطلع می شد که یکی از مطمئن ترین آنان حاج سید احمد بود. وی در جلسات متعددی با مسوولان مجمع تشخیص مصلحت، شورای عالی دفاع و جلسه روسای سه قوه که به عنوان عضو شرکت می کرد و در آنجا به عنوان یک عنصر خوش فکر در مسائل مختلف و مخصوصاً در مسائل جهانی در پیشبرد جلسات تأثیر زیادی داشت و به روز بحث می کرد . گاهی مواقعی پیش می آمد که وقت استراحت امام بود و اگر مطلبی به رهبر انقلاب اطلاع داده نمی شد یا به تأخیر می افتاد این مسأله می توانست عواقب جبران ناپذیری را در پی داشته باشد، در این مواقع شخصی همچون حاج احمد آقا می توانست به حریم امام نزدیک شود.
امام در مقابل درخواست مسوولان مبنی بر پذیرش مسوولیت اجرایی توسط حاج سید احمد می فرمودند: احمد آقا الان کار دفتر ما و کار ما را دارد می کند این کار کمی نیست. شما بگذارید او فرصت بیشتری داشته باشد به کارهای خودش برسد، بالاخره افراد دیگری هستند که بیایند و همین کارها را بکنند . حاج احمد آقا هر چند به صورت ظاهر کاری نداشت ولی اداره دفتر امام که در اوایل انقلاب تبلور سه قوه و اداره انقلاب محسوب می شد کار بسیار دشواری بود که بر عهده وی بود، چرا که در آن شرایط گروه ها و جریان های سیاسی به جز امام کسی را به رسمیت نمی شناختند 
 
ورود حجم زیاد نامه های رسیده به دفتر امام که در ابتدا به صورت میانگین پانصد عدد بود، دسته بندی و پاسخ به آنان با نیروی کم و ارایه گزارش و نتایج جلسه های هفتگی با سران سه قوه بخش دیگری از فعالیت های حاج سید احمد آقا بود. در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از اخبار و اطلاعات دسته اول ابتدا به دفتر امام می رسید و توسط او به آگاهی سران مملکتی می رسید.
اگر جریانی ضد انقلابی می توانست دردفتر امام نفوذ کند، در این صورت بسیاری از اهداف و آرمان های امام تحت تأثیر قرار می گرفت. اداره دفتر کار آسانی نبود چرا که مسوولین، علما، مراجع و بسیاری از شخصیت های مذهبی و سیاسی به خانه امام رفت و آمد داشتند. وی در اوج ترور ارتباط دفتر و خانه امام را با مردم چنان برقرار کرد که با دوره قبل از ترور فرقی نکرد .
حاج احمد آقا با انتخاب افراد مطمئن و کارآزموده ، دفتر و خانه امام را به گونه ای کارآمد ساخته بود که کمتر کسی فکر می کرد تشکیلات رهبر انقلاب با این بضاعت اندک بتواند به این خوبی اداره شود. اما وی به دلیل داشتن ویژگی های مدیریتی و به عنوان فرزند امام تنها کسی بود که این خصوصیات را دارا بود.
بی شک اگر نبود هوشیاری و دقت عمل حاج احمد آقا سرنوشتی را که خانه بسیاری از مراجع بزرگ را شامل می شد، گریبان گیر دفتر امام هم می شد و او به راحتی نمی توانست بدون دغدغه به رهبری انقلاب بپردازد، ولی دفتر امام درعین سادگی، کارایی زیادی داشت .
برای حاج احمد آقا رضایت فردی و گروهی فرقی نمی کرد و آنچه مهم بود این بود که همان طوری باشد که امام می خواست.او تنها کسی بود که سلامت و صلابت دفتر امام را حفظ می کرد و در مقابل افرادی که می خواستند در دفتر نفوذ کنند خیلی هوشیارانه عمل می کرد . در این دفتر کسی ، دیگری را متهم به سوء استفاده و ریخت و پاش نکرد. آن گونه که امام می پسندید، اداره می شد.  اعتماد امام به حاج احمد آقا تا بدان جا بود که او افراد مناسب ولی گمنام را در سراسر کشور شناسایی و بعد از وقوف به درک و توانایی آنان برای مسوولیت های مختلف به امام معرفی می کرد و لی اصراری در تأیید افراد نداشت. ذهن او به دلیل ارتباطاتی که داشت آرشیو قوی شناخت دقیق نیروهای انقلابی بود ضمن این که معتقد بود همه نیروهای انقلابی که در عمل وفاداری خود را به انقلاب اسلامی و اسلام نشان داده اند، نباید از چرخه انقلاب حذف شوند .
بدین ترتیب حاج سید احمد خمینی پس ازپیروزی انقلاب اسلامی نیز همواره در کنار امام خمینی به عنوان مشاوری دلسوز منشا خدمات بسیاری گردید.وی در جایگاهی که قرارداشت،تنها کسی بود که از عهده چنین مسوولیتی برمی آمد.او باحضور درکناررهبرانقلاب پیام های وی رابه خوبی منتقل می کردورابط میان مسوولان وامام خمینی بود.بنیان گذارجمهوری همواره نسبت به حاج سیداحمدخمینی اطمینان واعتمادکامل داشت وبارها به این مطلب اشاره کردند.  
 (کارشناس ارشد اندیشه سیاسی از پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی)