تبلیغات
وارث - نقش سید احمد خمینی در عدم تحریف اندیشه‌های رهبر فقید انقلاب
دکتر جلال جلالی زاده



وقتی که یکی از دوستان پیشنهاد نوشتن مقاله‌ای درباره این موضوع را دادند در آغاز بنا به عللی مردد بودم، اما مظلومیت این خانواده عظیم و نقشی که در پیروزی انقلاب با عظمت اسلامی داشتند، و هنوز که بیست سال از ارتحال بنیانگذار و رهبر انقلاب نگذشته که اینگونه مورد بی‌مهری عده‌ای انقلابخوار قرار می‌گیرد و در مقابل این همه نعمتی که در سایه زحمات این خانواده به آنان رسیده اینگونه بر طبل ناسپاسی می‌کوبند و جفاها روا می‌دارند و به تحریف، تنقیص، تقطیع، تخریب و تبدیل افکار و اندیشه‌‎های امام خمینی(ره) برآمده‌اند؛ و نیز به پاس تقدیر از شخصیت فرهنگی و علمی و فکری حجت الاسلام سید حسن خمینی لازم دانستم به عنوان یک ایرانی مسلمانی کُرد اهل سنت از خانواده روحانی و انقلابی نکاتی را در این باره به رشته تحریر درآورم.

مطالعه سیره زندگی و آراء و اندیشه‌های انبیای الهی، فلاسفه، مصلحان و رهبران انقلاب‌ها و جنبش‌های بشری و مقایسه آنها با نظرات و دیدگاه‌هایی که پس از رحلت و وفات آنان به آنان نسبت داده شده است این نکته مهم را مبرهن می‌سازد که مهمترین دشمنی و عداوت و خیانت مخالفان با این شخصیت‌ها نه هجوم و حذف فیزیکی بلکه تحریف افکار و اندیشه‌های آنان پس از خودشان بوده است. این مسأله چنان در تاریخ بشری بویژه نهضت‌های دینی آشکار است که نیاز زیادی به ذکر مثال‌ها و شواهد نیست. انحرافاتی که در مسیر انبیای الهی و تحریف‌هایی که در برنامه آنان چه از طریق دوستان نادان و یا دشمنان مکار و دانا ایجاد شده بویژه در میان اهل کتاب به وسیله علمای یهود و سپس مسیحیان بر کسی پوشیده نیست. گوساله‌پرستی سامری و تثلیث در میان مسیحیان از انحرافات آشکاری است که هم‌اکنون به وضوح مشاهده می‌شود. این تحریفات در طول تاریخ یک جریان مستمر و مداومی بوده است که در میان همه ادیان، شاعران، سلسله‌های پادشاهی، نویسندگان و هنرمندان نمونه‌های زیادی را در تاریخ ثبت و ضبط شده است. حتی گاهی افراد فریبکار و محرّف چنان خود را محق نشان می‌دادند که دل‌های بسیاری از افراد ساده‌دل را به خود جذب می‌کردند و آنان را اغوا می‌کردند و در مقابل حق‌گرایان بسیج می‌کردند. اتهامات فرعون به موسی و اینکه موسی می‌خواهد دین شما را تغییر دهد و از راه به در ببرد و یا پولس که دین مسیحیت را تحریف کرد، تا مشرکان زمان پیامبر(ص) و پس از او، آن جریان را به خوبی آشکار می‌کند. شاید در میان همه پیامبران و مصلحان بزرگ بشری شخصیتی مانند پیامبر بزرگ اسلام این قضیه را پیش‌بینی نکرده باشد که فرموده است: «هرکه بر من دروغ ببندد جایگاهش در آتش است»؛ و یا: «پس از من عالمانی خواهند آمد که دین را از تحریف باطل‌گرایان حفظ خواهند کرد»، ائمه و پیشوایان مذهبی نیز چنین توصیه‌هایی را به یاران و پیروانشان کرده‌اند. ایجاد فرقه‌های ساختگی پس از حیات مردان بزرگ و انتساب خود به آنان در طول تاریخ دلیلی بر ادعای مزبور است.

بدون شک سیره و سخنان و افکار و اندیشه‌های بنیانگذار فقید انقلاب از تحریف و تبدیل و تقطیع مصون نیست. و نمونه‌هایی از آن را در ایام اخیر شاهد بودیم که مورد اعتراض حجت الاسلام سید حسن آقای خمینی قرار گرفت و در نامه‌ای به صدا و سیما اعتراض خود را اعلام کرد. نکته‌ای که در اینجا لازم است به آن اشاره شود آن است که شخصیتی مانند امام خمینی(س) به عنوان یک مرجع تقلید و شخصیت عرفانی و سیاسی در کتاب‌ها و سخنرانی‌هایش در مناسبات مختلف مخاطبان گوناگونی داشته که معمولاً برداشت‌های مختلفی از این سخنان می‌شود و امکان دارد که هر فرد و هر گروهی از این سخنان به نفع خود استفاده کنند اما وجود یک شخص و گروه آشنا به رفتار و گفتار ایشان می‌تواند عامل مهمی در جلوگیری از تحریف باشد.

همچنانکه مشخص است در زمان حیات شخصیت‌ها به سبب وجود خود شخص و نفوذ معنوی و کاریزماتیک وی امکان تحریف سخنانش نیست بلکه پس از حیات او امکان و زمینه دستبرد و سوء استفاده فراهم می‌شود. بویژه کسانی که در زمان حیات رهبر امکان فرصت طلبی و سوء استفاده را نداشته باشند بهترین فرصت را برای تحریف سیره و شخصیت او فراهم می‌کنند.

البته تحریف سخنان و شخصیت امام(س) را پس از او دو گروه می‌توانند انجام دهند:

گروه اول- دسته و گروهی که از آغاز با افکار و اندیشه‌های او مخالف بوده‌اند و در زمان حیات امام (ره) به سبب پایگاه مردمی و جایگاه علمی ایشان قدرت مخالفت با او را نداشتند، اما پس از رحلت امام و احساس خلأ وجودی او با عناوین مختلف لوای مخالفت با او را برداشته و تلاش می‌کنند با حذف و تحریف افکارش شخصیت او را مخدوش کنند.

گروه دوم- دسته و گروهی که از لحاظ شخصیتی در زمان امام و انقلاب هویت و نقشی نداشتند، اما پس از رحلت امام و بر کرسی قدرت نشستن، تلاش می‌کنند تا از سخنان امام عبارات و جملاتی که در راستای منافع خود می‌بینند استفاده کنند. که در این روزها شاهد چنین اقداماتی هسیتم.

اما چرا چنین شد؟ در اینجا نقش مهم و حیاتی مرحوم سید احمد خمینی در حفظ آثار امام مشخص می‌شود. پس از رحلت امام نظر به وجود مرحوم حجت الاسلام سید احمد خمینی ما شاهد تحریفات در آثار امام (ره) نیستیم، به چند دلیل: اولاً بنا به شهادت شخص امام و یاران و شاگردانش ایشان یکی از افراد معتمد و موثق پدرش بوده که سال‌های سال در معیت او بوده و او را همراهی کرده است. او دفترش را به خوبی مدیریت می‌کرد و گسترده‌ترین و مطمئن‌ترین رابطه را بین امام و مردم و مسئولین برقرار می‌کرد و کاملترین خدمات اطلاعاتی و ارتباطی را به رهبری انقلاب ارائه می‌نمود.[1] پس از پیروزی انقلاب، 11 سال بی‌وقفه با امام و همدم امام بود و با آنکه از شایستگی‌های برجسته‌ای برخوردار بود که می‌توانست او را در تصدی مسئولیت‌های بالای نظام قرار دهد اما او ابا ورزید و خود را وقف امام کرد. او راز دار و امین امام و انقلاب بوده است. امام خمینی در مورد او گفته است: «من خدای قاهر حاضر را شاهد می‌گیرم که احمد از آن روزی که در کمک اینجانب در بیرون که مشغول اداره امور من بوده تا الآن که این ورقه را می‌نویسم قدمی یا قلمی برخلاف گفتار و نوشتار من برنداشته و باوسواس عجیب در کلیه گفتارهای من یا نوشته‌های من سعی نموده که حتی یک کلمه بلکه گاهی یک حرف را که به نظر او محتاج به اصلاح است بدون اذن من تصرف نکند».[2]

سخنان بزرگانی مانند میرحسین موسوی، موسوی خوئینی‌ها، رضوانی، دعائی، که هرچه را خواستید بدون کم و زیاد به من برسد، به احمد برسانید،[3] نشانده این نکته است که آن مرحوم واسطه متعهد و راوی موثق و حافظ و نگهبان افکار ایشان بوده است.

با توجه به شهادت‌های مرحوم امام و یاران و شاگردانش نسبت به امانتداری ایشان می‌توان او را شایسته چنین وظیفه خطیری دانست که حیات ایشان پس از امام نشان‌دهنده انجام وظیفه و مسئولیت به نحو احسن است. کتاب دیدگاه‌ها و منتخبی از مواضع سید احمد خمینی که توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام منتشر شده، خطوط کلی اندیشه آن مرحوم و چگونگی تلاش بی‌وقفه او در حراست از آرمان‌های امام را آشکار می‌سازد. او همانگونه که گفته است: «می‌خواهم مثل گذشته فرزند امام و مدافع ارزش‌ها و آرمان‌های او باقی بمانم».[4]

فضای حاکم بر صحنه سیاسی ایران و حضور یاران امام در کنار مرحوم سید احمد و تأثیرپذیری ایشان از رهبر کبیر انقلاب در صراحت لهجه و اقدام به تأسیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام برای حفظ آثار او و جلوگیری از هرگونه دستبرد و تحریف و یا جعل نامه‌ها و مکتوبات و حضور مرحوم سید احمد خمینی نظر به اوصاف و ویژگی‌های شخصیتی و علمی او عامل مهمی شد تا کسی جرأت تحریف و جعل و سوء استفاده از آثار امام را نداشته باشد. ما هرچند در زمان خود امام (ره) جناح‌بندی‌ها بویژه در میان روحانیت خود را آشکار کرده بود و بویژه جناح چپ و مجمع روحانیون خود را به افکار امام نزدیکتر می‌دانست ،اما هیچ گروهی نتوانست و به خود جسارت نداد خود را صاحب افکار و اندیشه‌های رهبر فقید انقلاب بداند و اندیشه‌هایش را به نفع خود مصادره کند؛ چون وارث بی‌واسطه امام در عقیده و عمل ایشان بود و از این نظر به عنوان یک دژ و یک محافظ قدرتمند از تهاجمات مخالفان دفاع می‌کرد. این نکته که با حضور و حیات و وجود یادگار امام آثار امام از تحریف و تقطیع و تضعیف و سوء استفاده مصون بودند، بر کسی پوشیده نیست و مورد تأیید و تأکید نویسندگان و اصحاب مطبوعات و سیاستمداران است.

هجمه‌های اخیر بر نوه دانشمند و فرهیخته امام و بیت و حسینیه و آثار او در صدا و سیما و نیز یارانش و وفات سوگمندانه مرحوم آیت‌الله توسلی به نوعی بازگوکننده خلا وجودی یادگار امام و سوء استفاده مخالفان و فرصت‌طلبان از عدم حضور ایشان است.

بنابراین با توجه به نزدیکی و قرابت فکری و نسبی حجت الاسلام سید احمد خمینی با رهبر کبیر انقلاب و آگاهی و تسلط بر منابع و متون و آثار و دست‌نوشته‌ها و فهم کامل سخنان ایشان و شرایط و علل و مناسبت این گفتارها از لحاظ مقتضیات زمانی و مکانی و حافظ اسرار و امین امام بودن ایشان، دارای تسلط کافی و تبحر وافی در شناخت و ارتباط سخنان امام با موضوعات و مسائل روز و حوادث و رخدادهای تاریخی بود، از این نظر هر دو گروه مخالف امام و یا فرصت‌طلبان در زمان حیات ایشان نتوانستند از این در وارد شوند و دست به تحریف و جعل و تقطیع بزنند، چون هم از نظر روحیه و شهامت اخلاقی و هم تسلط علمی و علنی امکانی نبود. اما پس از رحلت حاج سید احمد آقا زمینه‌ای فراهم شد تا این دو دسته میدان را برای خود مهیا ببینند و به انجام نقشه‌های خود بپردازند و با دور کردن یاران امام از مناصب و مقاطع مختلف و ایجاد فشارها و تضیعات زمینه را برای چنین کاری فراهم کنند و افکار امام را به نفع خود مصادره کنند که گاهی در برخی اوقات نظر به تسلط بر مراکز قدرت موفق شده‌اند. اما با این وصف، نظر به حضور نوه فرهیخته امام راحل (ره) جناب حجت‌الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی و وجود شاگردان انقلابی ایشان امید است که از تعدی و تحریف سخنان بنیانگذار جمهوری اسلامی ممانعت به عمل آید و وعده‌های ایشان مبنی بر رعایت عدالت و کمک به مستضعفان و آزادی همه ایرانیان همچنان محقق شوند.

 







[1] .مهاجر قبیله ایمان، ص201.

[2] .صحیفه امام، ج2، ص442.

[3] . مهاجر قبیله ایمان، ص207.

[4] . مهاجر قبیله ایمان، ص 234.